Türkiye’de Punk Rock: Kuruluş Yılına Göre 10 Grup

Türkiye’de punk rock, ana akım rock sahnesinin dışında, kendi kasetlerini çoğaltan ve kendi konserlerini düzenleyen bir yeraltı kültürü olarak gelişti. Bu yazıda Türkiye’de punk çizgisinde sayılan 10 grup kuruluş yıllarına göre kronolojik olarak sıralandı. Yıllar Vikipedi maddelerinden doğrulandı; doğrulanamayan tarihler için tarih uydurulmadı, tür tanımı kaynaklarda farklı olan gruplar için durum ayrıca belirtildi.

Kısa cevap: Türkiye’nin punk tarihinde Dr. Skull (1983, Ankara), Athena (1987), Radical Noise (1992, İstanbul), Rashit (1993) ve Tampon (1993) öne çıkan ilk kuşak gruplardır. 2000’lerde Deli (2001, Bursa), Pin-up (2003) ve 2010’larda You May Kiss The Bride (2011) sahneye girdi. Tampon Türkiye’nin ilk kadın punk grubu, Pin-up ise ilk kız punk rock grubu olarak anılır.

Türkiye’de punk nasıl bir sahne kurdu?

Vikipedi’nin “Punk rock” maddesi Türkiye’de punk rock yapan pek çok grup bulunduğunu ve Taksim, Ankara ile İzmir punk sahnelerinin ayrı ayrı oluştuğunu belirtir. Sahnenin ilk kuşağı 1980’lerin sonu ile 1990’ların başında İstanbul’da kuruldu; 2018’de gösterime giren Arada filmi, yönetmen Mu Tunç’un abisi Orkun Tunç’un bu dönemde kurulan ilk punk gruplarındaki üyeliğinden esinlendi ve Türk sinema tarihinin konusu punk olan ilk filmi olarak anıldı.

Punk kültürünün Türkiye’deki en görünür olduğu alan festival sahnesiydi: Deli grubu Zeytinli Rock Festivali ile 2005 ve 2006 Barışarock gibi organizasyonlarda çaldı.

Bu liste nasıl hazırlandı

• Kuruluş yılları Vikipedi maddelerinden alındı.
• Sıralama kronolojiktir; 1983’ten 2011’e uzanır.
• Bir grubun türü kaynaklarda punk dışında tanımlanıyorsa bu durum maddede ve kapanış notunda açıkça yazıldı.

Kuruluş yılına göre 10 punk grubu

1. Dr. Skull (1983, Ankara) - Türk punk-metal grubu. 1983-1994 arasında faaliyet gösterdi ve üç albüm kaydetti. 2017’de tekrar bir araya geldi; 2019’da Ankara’da verdiği ve canlı albüm olarak yayımlanan konserle vedalaştı.
2. Kramp (1984, İstanbul) - Nezih Onur, Doğan Sakin ve İdris Tübcil tarafından kuruldu; Lan N’oldu ve İstanbul Sokakları albümleri bulunuyor. Punk’ın Türkiye’de yeni yeni duyulduğu yıllarda kurulan bağımsız dalganın en uzun soluklu gruplarından biri oldu.
3. Athena (1987) - Gökhan ve Hakan Özoğuz kardeşlerin müzik macerası 1987’de başladı. Vikipedi maddesi grubu “Türk ska ve punk rock grubu” olarak tanımlar ve Türkiye’de ska ile punk yapan ilk topluluklardan biri olduğunu belirtir. Holigan albümünün aynı adlı şarkısı futbol maçlarının değişmez sloganı hâline geldi.
4. Radical Noise (1992, İstanbul) - Türkiye’nin öncü hardcore punk gruplarından biri kabul edilir. Kurucu üyeleri arasında eski Necrosis üyeleri Emre Şahin (davul, vokal) ve Sinan Ünal (gitar) bulunuyor. Grubun Plan-B albümü 2000’de çıktı.
5. Rashit (1993) - Tolga Özbey öncülüğünde Adem Kurt ve Murat Yeşil’in katılımıyla kurulan Türk punk rock grubu. 2000’lerde de üretmeye devam etti; Dinozor albümü 2010’da çıktı.
6. Tampon (1993) - Kurulduğu yıllarda pek çok yayım tarafından Türkiye’nin ilk kadın punk grubu olarak nitelendirildi. Türkiye’de kadınların punk sahnesindeki görünürlüğünde ilk adım sayılır.
7. Deli Gömleği (1999 sonları) - Özver Yılmaz tarafından kurulan punk rock grubu. Yılmaz, 1996-1998 yıllarında Burdur’da lise grubuyla başlayan müzik çizgisini bu projede sürdürdü.
8. Deli (2001, Bursa) - Bursa’da kurulan punk rock grubu; “Ö.S.Y.M.” parçasıyla tanındı. Zeytinli Rock Festivali ve 2005-2006 Barışarock gibi organizasyonlarda çaldı.
9. Pin-up (Şubat 2003) - Ayşegül Esen, Ezgi Özkan, Ilgın Itır Midillioğlu ve Özlem Gündoğmuş tarafından kurulan Türk kadın punk rock grubu. Vikipedi maddesi grubu “Türkiye’nin ilk kız punk rock grubu” olarak tanımlar; 2006’da vokal değişikliğiyle sound’u alternatif rock’a yaklaştı.
10. You May Kiss The Bride (2011, İstanbul) - İstanbullu post-hardcore grubu. Kurulduğu yıl ilk EP’sini yayımladı; adını bir filmde geçen replikten aldı.

Punk’ın Türkiye’deki iki kuşağı

İlk kuşak (1983-1994): Dr. Skull ve Kramp ile başlayan, Radical Noise, Rashit ve Tampon ile kalabalıklaşan dönem. Bu kuşağın ortak özelliği kaset dağıtımı, küçük mekân konserleri ve sözlerde doğrudan politik dildi. Vikipedi’nin punk maddesinin ayrı ayrı andığı Taksim, Ankara ve İzmir sahneleri bu dönemde oluştu.

İkinci kuşak (1999-2011): Deli Gömleği, Deli ve Pin-up ile başlayan, post-hardcore gruplarla devam eden dönem. Bu kuşak festival sahnesine çıktı ve punk sound’u ska, alternatif rock ile post-hardcore arasında çeşitlendi.

Bu yazı serinin 9/12 yazısıdır. Serinin tamamı: Türk Rock Tarihi: 1960’lardan Bugüne · En İyi 50 Türk Rock Albümü · 90’ların En İyi Türk Rock Grupları · 2000’lerin En İyi Türk Rock Grupları · Unutulmuş Türk Rock Grupları · En İyi Türk Rock Şarkıları · Anadolu Rock Nedir? · Türkiye’de Alternatif Rock · Türkiye’de Grunge · Türk Rock’ın En İyi Cover’ları · Türk Rock’ın Kayıp Kayıtları

Sık sorulan sorular

Türkiye’nin ilk punk grubu hangisi?

Bu yazıdaki en eski kayıt 1983’te Ankara’da kurulan Dr. Skull’dur. Vikipedi’nin Arada filmi maddesi, 1980’lerin sonu ve 1990’ların başında İstanbul’da birçok önemli ilk punk grubunun kurulduğunu belirtir.

Türkiye’nin ilk kadın punk grubu hangisi?

Tampon. 1993’te kurulan grup pek çok yayım tarafından Türkiye’nin ilk kadın punk grubu olarak nitelendirilmiştir. Pin-up ise 2003’te kurulan ilk kız punk rock grubu olarak anılır.

Türkiye’de punk sahnesi hangi şehirlerde oluştu?

Taksim (İstanbul), Ankara ve İzmir punk sahneleri kaynaklarda ayrı ayrı anılır. Listedeki gruplar arasında Dr. Skull Ankara’da, Deli Bursa’da, Radical Noise ve Rashit İstanbul’da kuruldu.

Türk punk filmi var mı?

Evet. 2018’de gösterime giren Arada, konusu itibarıyla ilk Türk punk filmi olarak bilinir; film 1990’ların İstanbul’unda punk bir gencin bir gecesini anlatır.

Radical Noise hangi türde çalıyor?

Radical Noise, 1992’de İstanbul’da kurulan ve Türkiye’nin öncü hardcore punk gruplarından biri kabul edilen gruptur. 2000’de çıkan Plan-B albümünde crossover ve metal etkileşimli bir hardcore tarzı benimsedi.

Kaynaklar

• Vikipedi: “Dr. Skull”, “Kramp (müzik grubu)”, “Athena (müzik grubu)”, “Radical Noise”, “Rashit”, “Tampon (müzik grubu)”, “Deli Gömleği”, “Deli (müzik grubu)”, “Pin-up (müzik grubu)”, “You May Kiss The Bride (müzik grubu)”, “Punk rock” ve “Arada” maddeleri.

Bu yazı dizinin dokuzuncu parçası. Dizinin diğer yazıları: Türk Rock Tarihi: 1960’lardan Bugüne, En İyi 50 Türk Rock Albümü, 90’ların En İyi Türk Rock Grupları, 2000’lerin En İyi Türk Rock Grupları ve Türkiye’de Alternatif Rock.

Not: Kramp’ın Vikipedi maddesi grubu “Türk rock müzik grubu” olarak tanımlar; grup punk çizgisinde sayılan kaynaklar bulunduğu için listeye alındı ve tür tanımı maddede açıkça yazıldı. You May Kiss The Bride ise post-hardcore grubudur ve punk’ın alt türü üzerinden değerlendirildi.