2000’lerin En İyi Türk Rock Grupları: Kuruluş Yılına Göre 13 Grup

2000’li yıllar Türk rock müziğinin en kalabalık dönemidir ve bu dönemin gruplarını anlatan bir liste kurarken asıl zorluk “en iyi” sıralaması yapmak değil, hangi grubun hangi yıla ait olduğunu doğru yazmaktır. Bu yazıda kişisel bir sıralama uydurmak yerine gruplar kuruluş yıllarına göre kronolojik olarak dizildi. Kuruluş yılları Vikipedi maddelerinden, dönemin hangi albümlerinin kanon sayıldığı ise Blue Jean dergisinin 2007’de Milliyet için hazırladığı “Türk rock tarihinin en iyi 30 albümü” listesi ile Wannart’ın 2022’de yayımladığı “2000’lerin en iyi 50 Türkçe rock albümü” listesinden alındı.

Kısa cevap: 2000’lerde kurulan gruplar arasında maNga, Zardanadam, Çilekeş, Pinhani, Yüksek Sadakat, Kırmızı, Kolpa, Multitap ve Büyük Ev Ablukada öne çıkar. Bu grupların bir kısmı Ankara ve İstanbul’da kuruldu, bir kısmı Eskişehir ve Adana gibi şehirlerden çıktı. Listede 2000’den 2008’e kadar kurulan 13 grup var.

Bu liste nasıl hazırlandı

Bu yazı bir “en iyi” iddiası kurmuyor, bir dönem envanteri kuruyor. Üç kaynak kullanıldı:

• Vikipedi’deki grup maddeleri: kuruluş yılları, şehirler, kadro ve ilk albüm tarihleri.
• Blue Jean dergisinin 2007’de Milliyet için hazırladığı “Türk rock tarihinin en iyi 30 albümü” listesi.
• Wannart’ın 2022’de yayımladığı “2000’lerin en iyi 50 Türkçe rock albümü” listesi: dönemin albüm kanonunu göstermek için.

Sıralama kronolojiktir, beğeni sırası değildir. Bu yüzden 2000’de kurulan bir grup 2008’de kurulandan önce gelir.

90’lardan devreden kadrolar

2000’lerin sesi bir gecede kurulmadı; sahnenin altyapısını kısmen 90’larda kurulmuş gruplar taşıdı. Redd 1996’da Doğan Duru, Güneş Duru, Berke ve İlke Hatipoğlu tarafından kuruldu; 2005’teki 50/50 albümü hem Blue Jean hem Wannart listelerinde yer aldı. Gripin 1999’da Birol Namoğlu ve Evren Gülçığ tarafından İstanbul’da kuruldu. Vega’nın ilk albümü 1999’da çıktı, Tatlı Sert ise 2002’de geldi. Baba Zula 1996’da kurulmuştu ve 2000’lerde de üretmeye devam etti. Duman 1999’da kurulup 2000’lerin ilk yarısında zirveye çıktı.

Bu gruplar 2000’lerin sesinin kurucu parçasıdır, ancak kuruluş yılları 90’lar olduğu için aşağıdaki kronolojik listeye alınmadılar.

2000’lerin grupları (kuruluş yılına göre)

1. Gece (2000) - Ankara’da kurulmuş alternatif rock grubu. İlk albümü 2011’de çıktı; topluluğun kuruluş ile albüm arasındaki uzun sahne dönemi 2000’lerin bağımsız sahnesinin tipik örneğidir.
2. Gevende (2000) - Eskişehir’de kuruldu. Grup 2002’ye kadar “Tiny Toon Blues Band” adıyla 70’ler şarkılarından oluşan bir repertuvarla bar performansları sergiledi, 2003’ten itibaren Gevende adını kullandı.
3. Kırıka (2000) - 2001’den itibaren konserler vermeye başladı. İlk albümü çıkmadan önce Organize İşler ve Dondurmam Gaymak filmlerine “Pireli Sirto” ve “Hicazkar Zeybek” parçalarını verdi.
4. maNga (2001) - Yağmur Sarıgül’ün kurduğu Ankara çıkışlı grup; rock, elektronik, rap vokal ve turntable’ı birleştirdi. İlk albümü maNga 14 Aralık 2004’te çıktı.
5. Zardanadam (2001) - Sadece kendi şarkılarını çalan ve şarkılarını doğrudan ücretsiz paylaşan grup. Bu tercihiyle müzik piyasasında alternatif bir yol açtı, bugüne kadar altı albüm yayımladı.
6. TNK (2001) - “Teneke” adıyla kuruldu, sonra TNK adını kullanmaya başladı.
7. Çilekeş (2002) - Ankara’da kurulan grup, 2005’teki Y.O.K albümüyle Blue Jean listesine girdi. 2011’den beri albüm ve konser açısından pasif; grubun bazı üyeleri 2020’de Lalalar’ı kurdu.
8. Pinhani (2004) - Sinan Kaynakçı ve Zeynep Eylül Üçer tarafından İstanbul’da kuruldu. Anadolu rock, halk müziği ve soft rock unsurlarını birleştiren sound’uyla 2000’lerin en çok dinlenen gruplarından biri oldu; İnandığın Masallar 2006’da çıktı.
9. Yüksek Sadakat (2004) - Temelleri 1997’de Kutlu Özmakinacı tarafından atıldı, grup 2004’te kuruldu. Kurulduğundan beri vokal ve baterist değiştiren gruplardan biri.
10. Kırmızı (2005) - İdil Çağatay ve Aslı Polat tarafından İstanbul’da kurulan, tüm üyeleri kadınlardan oluşan rock grubu.
11. Kolpa (2005) - Temelleri Adana’daki lise yıllarına dayanan grup, 2005’te Bora Yeter ve Barış Yurtcu tarafından İstanbul’da kuruldu. İlk albümü Hayat Senin 2009’da çıktı.
12. Multitap (2006) - Eylül 2006’da Selim Siyami Sümer, Sertaç Özgümüş, Taçkın Bilal ve Ali Cihan tarafından İstanbul’da kuruldu.
13. Büyük Ev Ablukada (2008) - İstanbul’da kuruldu. “Afordisman Salihins” ve “Canavar Banavar” ile başlayan, sonra “Full Faça” olarak nitelendirilen elektrikli hâle geçen grup; internet üzerinden paylaştığı konser kayıtlarıyla tanındı.

2000’lerde sahne nasıldı?

2000’ler Türk rock’ının en belirleyici özelliği erişimin artmasıdır. Kaset döneminin yerini CD ve dijital indirme aldı; bir şarkı ilk kez müzik kanalları, televizyon dizileri ve internet üzerinden aynı anda geniş kitlelere ulaşabildi. Bu yüzden 2000’lerde bir grubun tanınması 90’lardaki gibi yalnızca bar ve konser trafiğine bağlı kalmadı.

Aynı dönemde açıkhava festival ve konserleri grupların ana sahnesi hâline geldi; üniversite şenlikleri ve büyük şehir festivalleri yaz aylarının ana programına yerleşti. Dönemin kapanışında maNga 2010’da Eurovision’da Türkiye’yi temsil edip ikinci oldu; Zardanadam gibi gruplar ise dağıtım şirketlerine ihtiyaç duymadan şarkılarını doğrudan dinleyiciye ulaştırmayı seçti ve bu tercih 2010’ların bağımsız sahnesine örnek oldu.

Albümler: dönemin kanonu

Grupları anlatan bir yazıda albümleri atlamak olmaz. Blue Jean’in 2007 listesinde 2000’lerin ilk yarısından maNga’nın maNga (2004), mor ve ötesi’nin Dünya Yalan Söylüyor (2004), Çilekeş’in Y.O.K (2005), Redd’in 50/50 (2005), Pinhani’nin İnandığın Masallar (2006) ve Hayko Cepkin’in Tanışma Bitti (2007) albümleri yer alıyor.

Wannart 2022 listesi ise 2000’lerin tamamını tarayarak dönemin daha geniş bir albüm envanterine bakıyor; iki liste birlikte okunduğunda 2000’lerin iki ayrı evreye ayrıldığı görülüyor: 2000-2005 arasında sert sound ve nu-metal etkisi, 2006-2009 arasında ise akustik ve Anadolu rock’a dönüş. Listedeki albümlerin tamamı En İyi 50 Türk Rock Albümü yazısında kronolojik sırayla yer alıyor.

Kadın müzisyenler ve 2000’ler

90’larda Volvox ile başlayan kırılma 2000’lerde devam etti. 2005’te İdil Çağatay ve Aslı Polat’ın kurduğu Kırmızı, tüm üyeleri kadınlardan oluşan ender rock gruplarından biri oldu. Aynı yıllarda Hayko Cepkin solo çizgide, Şebnem Ferah ve Özlem Tekin ise 90’lardan devraldıkları kitleyi büyüterek dönemin ana akım sahnesinde yer aldı. Özlem Tekin ve Şebnem Ferah’ın 90’lardaki çıkışı ayrı bir yazının konusu.

2000’ler grubu sayılır mı, sayılmaz mı?

Sık yapılan bir karışıklık, 2000’lerde meşhur olan grupların 2000’lerde kurulduğunun varsayılmasıdır. Vikipedi kayıtlarına göre bu isimler listeye girmez:

• Son Feci Bisiklet: 2011’de Ankara’da kuruldu, 2010’ların grubu sayılır.
• Adamlar: 2014’te kuruldu. Grubun Eski Dostum Tankla Gelmiş albümü 2014 tarihli olduğu için 2000’ler listesine alınamaz.
• Baba Zula ve Redd: sırasıyla 1996’da kuruldu; 2000’lerde üretmeye devam ettiler ama kuruluş yılları 90’lar.
• Hayko Cepkin: solo bir isimdir, grup değildir; 1997’de profesyonel müzik kariyerine başladı, ilk albümü 2005’te çıktı.

Büyük Ev Ablukada 2008’de kurulduğu için listeye girdi; kuruluş yılı sınırında olan tek grup odur.

Bu yazı serinin 4/12 yazısıdır. Serinin tamamı: Türk Rock Tarihi: 1960’lardan Bugüne · En İyi 50 Türk Rock Albümü · 90’ların En İyi Türk Rock Grupları · Unutulmuş Türk Rock Grupları · En İyi Türk Rock Şarkıları · Anadolu Rock Nedir? · Türkiye’de Alternatif Rock · Türkiye’de Punk Rock · Türkiye’de Grunge · Türk Rock’ın En İyi Cover’ları · Türk Rock’ın Kayıp Kayıtları

Sık sorulan sorular

2000’lerde kurulan Türk rock grupları hangileri?

Gece, Gevende ve Kırıka 2000’de; maNga, Zardanadam ve TNK 2001’de; Çilekeş 2002’de; Pinhani ve Yüksek Sadakat 2004’te; Kırmızı ve Kolpa 2005’te; Multitap 2006’da; Büyük Ev Ablukada 2008’de kuruldu.

2000’lerin en bilinen Türk rock grubu hangisi?

maNga, 2001 sonunda Ankara’da kuruldu ve 2004’teki ilk albümüyle dönemin en geniş kitleye ulaşan gruplarından biri oldu. 2010’da Eurovision’da Türkiye’yi temsil edip ikinci oldu.

Pinhani ne zaman kuruldu?

Pinhani 2004’te Sinan Kaynakçı ve Zeynep Eylül Üçer tarafından İstanbul’da kuruldu; İnandığın Masallar albümü 2006’da çıktı.

2000’lerde kurulan kadın rock grupları var mı?

Evet. Kırmızı 2005’te İdil Çağatay ve Aslı Polat tarafından İstanbul’da kuruldu ve tüm üyeleri kadınlardan oluşuyordu.

Çilekeş ne zaman kuruldu ve neden dağıldı?

Çilekeş 2002’de Ankara’da kuruldu. Grup dağıldığını resmen ilan etmedi ancak 2011’den beri albüm ve konser açısından pasif; üyelerinden bazıları 2020’de Lalalar’ı kurdu.

Kaynaklar

• Vikipedi: maNga, Zardanadam, Yüksek Sadakat, Gece, Gevende, Kırıka, Çilekeş, Pinhani, Kolpa, Kırmızı, Multitap, Büyük Ev Ablukada, TNK, Redd, Gripin, Vega, Baba Zula, Hayko Cepkin, Son Feci Bisiklet ve Adamlar maddeleri.
• Blue Jean dergisinin 2007 tarihli “Türk rock tarihinin en iyi 30 albümü” listesi (Milliyet için hazırlandı).
• Wannart, “2000’lerin En İyi 50 Türkçe Rock Albümü” (2022).

Bu yazı dizinin dördüncü parçası: dönemin bütününü Türk Rock Tarihi: 1960’lardan Bugüne yazısında, 90’ların gruplarını 90’ların En İyi Türk Rock Grupları yazısında bulabilirsiniz.

Not: Kuruluş yılları Vikipedi maddelerindeki bilgilere göre yazıldı. Bazı gruplar için temellerin atıldığı yıl ile grubun kurulduğu yıl farklıdır; bu durumlarda Vikipedi’de kuruluş olarak verilen yıl esas alındı ve metinde belirtildi.