Tüm Zamanların En İyi 50 Türk Rock Albümü

Türk rock tarihinde albüm sıralaması yapmak, tek bir doğru cevabı olmayan bir iştir; ama kaynaklara dayanan bir derleme yapmak mümkündür. Bu liste, 1960’ların sonundaki Anadolu pop plağından 2010’ların bağımsız kayıtlarına kadar Türk rock tarihinde iz bırakmış 50 albümü kronolojik olarak sıralıyor. Her maddede albümün grubu, çıkış yılı ve neden listede olduğu bir cümleyle açıklanıyor.

Bu liste nasıl hazırlandı

Bu liste kişisel bir “en sevdiklerim” sıralaması değil, yayımlanmış iki derleme ile doğrulanabilir kayıtlara dayanan bir birleştirmedir:

• Blue Jean dergisinin “Türk rock tarihinin en iyi 30 albümü” listesi (2007): dergi listeyi üç ayrı kategoride yayımladı. 90’lar ve 2000’ler ağırlıklı seçimlerin bir kısmı doğrudan o listeden geliyor.
• Wannart’ın “2000’lerin en iyi 50 Türkçe rock albümü” derlemesi (2022): sonraki bölümlerdeki albümlerin büyük bölümü bu derlemede yer alıyor.
• Vikipedi madde kayıtları: grup kuruluş yılları ve albüm çıkış tarihleri buradan doğrulandı.

Sıralama kronolojiktir, yani “en iyi” sırası değil tarih sırasıdır; böylece listeyi bir dönem haritası olarak da okuyabilirsiniz. Bir albümün listede olması onu tartışmasız en iyi yapmaz, hangi dönemde neyin kırılma yarattığını gösterir.

Not: Wannart derlemesi Duman’ın Belki Alışman Lazım albümü için 2001 yılını veriyor; Vikipedi’deki grup maddesi albümü 2002 olarak kaydediyor. Bu yazıda doğrulanabilir kaynak olarak 2002 esas alındı.

50 albüm (kronolojik)

1. Moğollar - Fransa’da çıkan ilk albüm (Anadolu Pop) (1971): Grubun 1970 sonunda Paris’e gidip CBS ile çalışmasıyla çıkan, Fransa’da Académie Charles Cros büyük plak ödülünü alan albüm. Anadolu pop adının plağa geçtiği kayıt.
2. Erkin Koray - Elektronik Türküler (1975): Türk rock’ın ilk uzunçalar örneklerinden. Bağlama ile elektro gitarı aynı kayıtta buluşturan, sonraki kuşakların referans aldığı albüm.
3. Cem Karaca - Parka (1977): Cem Karaca’nın solo döneminin en bilinen uzunçaları. Anadolu rock’ın senfonik ve politik tonunu taşır.
4. Barış Manço - Sözüm Meclisten Dışarı (1981): Yeni kurulan Kurtalan Ekspres kadrosuyla yapılmış, grubun en çok anılan albümlerinden biri.
5. Erkin Koray - İlla ki (1983): 80’lerin başında bile gitar ağırlıklı rock çizmeye devam eden Koray’ın dönemin pop dalgasına cevabı.
6. MFÖ - Ele Güne Karşı Yapayalnız (1984): Anadolu pop mirasını 80’lerin sesine taşıyan albüm. Rock eleştirmenlerinin klasikler listelerinde sürekli geçer.
7. Bulutsuzluk Özlemi - Uçtu Uçtu (1989): Türkiye’de 90’lar rock patlamasının fitilini yakın sayılan albüm. Sözlerinin doğrudanlığı dönemin bağımsız sahnesini tanımlar.
8. Kesmeşeker - Dipten ve Derinden (1991): Ege’den çıkan, arka planda kalmış ama damarda kalmış bir albüm. Kesmeşeker’in 90’lar kuşağıyla tanıştığı durak.
9. Dr. Skull - Rools for Fools (1992): Türkiye’de hard rock ile punk arasında köprü kuran İngilizce sözlü albüm. Kulüp sahnesinin 90’lar hafızasında yer eder.
10. Yaşar Kurt - Sokak Şarkıları (1994): Akustik gitar, sokak ve şehir. 90’ların en çok alıntılanan sözlerini taşıyan albümü.
11. Hakan Kurşun - Kaos (1995): Endüstriyel ve deneysel dokusuyla döneminin en sıra dışı rock albümü. Türkiye’de elektronik-rock kesişiminin erken örneği.
12. Özlem Tekin - Kime Ne (1995): Kadın bir rock solistinin kendi adıyla çıkardığı en sert ilk albümlerden. 90’lar rock’ının eşiğini zorlar.
13. Şebnem Ferah - Kadın (1996): Şebnem Ferah’ın solo ilk albümü. Volvox sonrası kariyerini kuran, 90’lar rock’ının en çok satan kayıtlarından biri.
14. Acil Servis - Küçük Adam (1996): 1992’de kurulan grubun Raks’tan çıkan albümü. Anadolu ezgileriyle hard rock’ı birleştiren akımın 90’lardaki temsilcisi.
15. Nekropsi - Mi Kubbesi (1996): Türkiye’de avant-rock ve noise gitarın en uç örneği. Underground dinleyicisi için bir kilometre taşı.
16. Teoman - Teoman (1997): Türkiye’de rock’ın geniş kitlelere açıldığı kırılma albümlerinden. Şehirli, melankolik söz yazımını ana akıma taşıdı.
17. Pentagram - Anatolia (1997): Türk heavy metal’inin yurt dışında da kabul gören albümü. Farklı ülkelerde farklı adlarla da yayımlandı.
18. Mavi Sakal - Kan Kokusu (1998): Grubun en sert ve en politik albümü. 90’lar sonunda alternatif rock sahnesinin tavan noktası sayılır.
19. Kargo - Yalnızlık Mevsimi (1998): 1993’te kurulan Kargo’nun en bilinen albümü. Melodik ve gitar ağırlıklı sound 90’lar sonunu tanımlar.
20. The Climb - The Climb (1998): İlk albümüyle Türkiye’de grunge’ı geniş kitleye tanıtan grup. Seattle etkisinin yerli karşılığı.
21. Kurban - Kurban (1999): Grubun Ocak ayında çıkan ilk stüdyo albümü. 1999’da Türkiye’de rock’ın en sert dönüşünü temsil eder.
22. Duman - Eski Köprünün Altında (1999): Duman’ın 1999’da çıkan ilk albümü. 90’lar rockının sonunu ve yeni kuşağın başını aynı kayıtta buluşturur.
23. Turgut Berkes - Kara Kutu (2000): Deneysel ve karanlık dokusuyla 2000’lerin kapısını çalan albüm. Sessiz ama etkisi uzun süren bir kayıt.
24. Radical Noise - Plan-B (2000): Türkiye’de hardcore ve metalcore çizgisinin ilk ciddi stüdyo albümü. Yer altı sahnesinin referans kaydı.
25. Yavuz Çetin - Satılık (2001): Blues ve rock gitarını Türkiye’de en üst noktaya taşıyan albüm. Kısa süre sonra kaybettiğimiz Yavuz Çetin’in imzası.
26. Teoman - Gönülçelen (2001): Teoman’ın ana akımda zirveye çıktığı albüm. Rock’ın pop listelerine yerleşmesini simgeler.
27. Pentagram - Bir (2002): Grubun yeni kadroyla dönüşü. Türkçe sözlü heavy metalin ana akıma en yakın durduğu nokta.
28. Vega - Tatlı Sert (2002): Gitar tonu ve söz yazımıyla 2000’lerin ilk yarısına damga vuran albüm. Rock radyolarının en çok çaldığı kayıtlardan.
29. Duman - Belki Alışman Lazım (2002): Duman’ın ikinci albümü; grup bu kayıtla büyük çıkışını yaptı. 2000’lerin en çok dinlenen rock albümlerinden biridir.
30. Feridun Düzağaç - Orijinal Alt Yazılı (2003): Şarkı sözünü merkeze koyan, akustik ağırlıklı albüm. Rock’ın geniş kitleyle buluşmasını temsil eder.
31. Kurtalan Ekspres - 3552 (2003): Barış Manço’nun orkestrasının, adını Barış Manço’nun plak numarasından alan albümü. Mirası sürdüren bir kayıt.
32. maNga - maNga (2004): Grubun 2001 sonunda kuruluşu ve 14 Aralık 2004’te çıkan ilk albümü. Nu metal ile Anadolu ezgisini birleştiren ilk büyük kayıt.
33. mor ve ötesi - Dünya Yalan Söylüyor (2004): Rock müziğin listelerin tepesine çıktığı albüm. Rock eleştirmenleri tarafından dönemin en önemli kayıtlarından biri seçildi.
34. Almora - Shehrazad (2004): Türkiye’de senfonik metalin en bilinen albümü. Klasik orkestrasyonla yerli melodileri birleştirir.
35. Replikas - Avaz (2005): Deneysel ve psikedelik çizgide Türkiye’nin en özgün albümlerinden. Yurt dışında da dikkat çeken bir kayıt.
36. Çilekeş - Y.O.K (2005): Grubun ilk stüdyo albümü. Nu metal kuşağının Türkiye’deki en dikkat çeken çıkışı.
37. Duman - Seni Kendime Sakladım (2005): Duman’ın en çok satan albümü. Rock’ın 2000’lerdeki ticari zirvesini işaret eder.
38. Redd - 50/50 (2005): Grubun ilk albümü. 2000’lerin ortasında gitar rock’ının öne çıkan temsilcisi.
39. Pinhani - İnandığın Masallar (2006): Akustik rock’ı geniş kitleye ulaştıran albüm. Dizi ve film müzikleriyle birlikte anıldı.
40. Nekropsi - 10 Yılda Bir Çıkar (2006): Grubun dokuz yıl aradan sonra çıkan ikinci albümü. Underground dinleyicisinin beklediği kayıt.
41. Hayko Cepkin - Tanışma Bitti (2007): Hayko Cepkin’in en bilinen albümü. Sahne performansıyla rock’ı teatral bir gösteriye çeviren dönemin başı.
42. Moğollar - Umut Yolunu Bulur (2010): 1967’de kurulan grubun 2010’lardaki albümü. Anadolu pop mirasının bugüne uzanan kanıtı.
43. Rashit - Dinozor (2010): 1993’te kurulan Rashit’in olgunluk albümü. Punk ve rockabilly çizgisinin Türkiye’deki seyri.
44. Flört - Demli (2010): Anadolu ezgileriyle rock’ı birleştiren, dinleyiciyle doğrudan konuşan albüm.
45. Gece - Gece (2011): Bağımsız sahnede kendi sound’unu kuran Gece’nin ilk albümü. 2010’ların deneysel pop-rock kesişimini tanımlar.
46. Replikas - Biz Burada Yok İken (2012): Grubun olgunluk dönemi kaydı. Deneysel çizgide ısrar eden, dönemin en özgün albümlerinden.
47. Adamlar - Eski Dostum Tankla Gelmiş (2014): Sahnede sıkı bir dinleyici kitlesi kuran Adamlar’ın en bilinen albümü. 2010’ların gitar rock’ını temsil eder.
48. Son Feci Bisiklet - Vesaire (2015): Bağımsız rock’ın genç kuşağa ulaştığı albüm. Konser salonlarını dolduran yeni neslin kaydı.
49. Büyük Ev Ablukada - Fırtınayt (2017): Kalabalık kadrosuyla sahne performansını öne koyan grubun albümü. 2010’ların sonunda bağımsız rock’ın en dikkat çeken işi.
50. Kesmeşeker - Kadıköy (2017): 1991 kuşağından bir grubun yıllar sonra çıkardığı albüm. Kadıköy’ün rock hafızasını taşır.

1970’ler ve 80’ler: Anadolu pop’un plağa geçişi

1960’ların sonunda Anadolu pop adı yeni yeni telaffuz edilirken, plağa geçen kayıt sayısı çok azdı. 1970’lerin başında bir grup Paris’e gidip CBS ile çalıştı, bir başkası bağlamayı elektro gitarın yanına koydu. Bu dönemden listeye giren altı albüm, Türk rock’ının “kurucu belgeleri” sayılabilir: Moğollar’ın Fransa’da çıkan ve Académie Charles Cros ödülünü alan ilk albümü, Erkin Koray’ın *Elektronik Türküler*’i, Cem Karaca’nın *Parka*’sı, Barış Manço’nun *Sözüm Meclisten Dışarı*’sı, Koray’ın *İlla ki*’si ve MFÖ’nün *Ele Güne Karşı Yapayalnız*’ı. Bu kayıtların ortak özelliği, Anadolu ezgisini rock düzenlemesiyle birleştirmeleri ve sonraki her kuşağın kendini bu albümlerle ölçmesi.

1990’lar: Rock’ın geniş kitlelere ulaştığı on yıl

1990’lar, Türk rock’ının ilk kez geniş kitlelere ulaştığı on yıl. Listeye bu dönemden on altı albüm giriyor ve dağılım tek bir tarzı işaret etmiyor: Bulutsuzluk Özlemi’nin *Uçtu Uçtu*’suyla başlayan patlama, Kesmeşeker’in *Dipten ve Derinden*’i gibi arka planda kalan ama damarda kalan kayıtlar, Şebnem Ferah ve Özlem Tekin’in kadın solist eşiğini zorlayan albümleri, Teoman’ın kırılma albümü, Pentagram’ın yurt dışında da kabul gören *Anatolia*’sı ve 1999’da çıkan iki sert kayıt: Kurban’ın ilk albümü ile Duman’ın *Eski Köprünün Altında*’sı. On yılın sonunda rock artık kenar mahalle müziği değil, ana akımın parçasıydı.

2000’ler: Albüm satan son kuşak

2000’ler, albüm satan son kuşağın dönemi. Listeye bu on yıldan on dokuz albüm giriyor; bu yoğunluk tesadüf değil. Yavuz Çetin’in *Satılık*’ı gitarı merkeze koyarken, maNga 14 Aralık 2004’te çıkan ilk albümüyle nu metal ile Anadolu ezgisini birleştirdi, mor ve ötesi’nin *Dünya Yalan Söylüyor*’u listelerin tepesine çıktı, Duman *Seni Kendime Sakladım* ile ticari zirveyi gördü. Aynı dönemde Almora senfonik metalin, Replikas ve Nekropsi deneysel kanadın, Çilekeş ve Redd yeni gitar kuşağının kayıtlarını verdi.

2010’lar: Sahne küçüldü, kayıt arttı

2010’larda tablo değişti: albüm satışı geriledi, sahne ve bağımsız kayıt öne çıktı. Moğollar 1967’de kurulmuş bir grup olarak 2010’da hâlâ albüm çıkarıyordu, Rashit ve Flört Anadolu ezgilerini farklı açılardan işliyordu. Gece ve Replikas deneysel çizgiyi sürdürdü; Adamlar, Son Feci Bisiklet, Büyük Ev Ablukada ve Kesmeşeker ise salonları dolduran yeni bir dinleyici kitlesini temsil etti. Bu on yılda listedeki dokuz albümün ortak paydası, kayıt kalitesinden çok sahne enerjisi.

Listede olmayanlar

Her “en iyi” listesi eksiktir ve bu listenin eksikleri de var. Barış Manço’nun 1970’lerdeki albümleri, Cem Karaca’nın Apaşlar ve Kardaşlar dönemi kayıtları, 3 Hürel’in tek şarkılık plakları ve Hardal’ın yıllar sonra yayımlanan kayıtları gibi isimler bu derlemenin dışında kaldı; çünkü seçim, farklı zamanlarda yayımlanmış iki listeyi ve doğrulanabilir albüm kayıtlarını esas aldı. Aynı şekilde Selda Bağcan ve Ersen gibi isimler rock dışı kategorilerde de anıldığı için ayrı bir yazıyı hak ediyor.

Liste kronolojik olduğu için “kaçıncı sırada” sorusunun burada bir karşılığı yok. Amaç sıralama yapmak değil, bir dönem haritası çıkarmak: hangi on yılda hangi kayıt neyi değiştirdi.

Bu yazı serinin 2/12 yazısıdır. Serinin tamamı: Türk Rock Tarihi: 1960’lardan Bugüne · 90’ların En İyi Türk Rock Grupları · 2000’lerin En İyi Türk Rock Grupları · Unutulmuş Türk Rock Grupları · En İyi Türk Rock Şarkıları · Anadolu Rock Nedir? · Türkiye’de Alternatif Rock · Türkiye’de Punk Rock · Türkiye’de Grunge · Türk Rock’ın En İyi Cover’ları · Türk Rock’ın Kayıp Kayıtları

Sık sorulan sorular

Türk rock tarihinin en iyi albümü hangisi?

Tek bir doğru cevap yok. Yayımlanmış derlemelerde en sık tekrarlanan albümler şunlar: mor ve ötesi’nin Dünya Yalan Söylüyor (2004), Şebnem Ferah’ın Kadın (1996), Duman’ın Seni Kendime Sakladım (2005), Kurban’ın Kurban (1999) ve Kargo’nun Yalnızlık Mevsimi (1998) albümleri. Bu yazıdaki sıralama kronolojiktir, beğeni sırası değildir.

Türk rock’ın ilk albümü hangisidir?

Moğollar’ın 1970 yılının sonunda Paris’e gidip CBS ile yaptığı çalışma sonucu 1971’de çıkan ilk albümü, Türk rock tarihinin ilk uzunçalar örneklerinden biri kabul edilir; albüm Fransa’da Académie Charles Cros büyük plak ödülünü aldı.

2000’lerin en iyi Türkçe rock albümleri hangileri?

2000’lerde öne çıkan kayıtlar arasında maNga’nın ilk albümü (2004), mor ve ötesi’nin Dünya Yalan Söylüyor’u (2004), Duman’ın Seni Kendime Sakladım’ı (2005), Redd’in 50/50’si (2005), Pinhani’nin İnandığın Masallar’ı (2006) ve Hayko Cepkin’in Tanışma Bitti’si (2007) var.

90’ların en iyi Türk rock albümleri hangileri?

1990’lardan öne çıkanlar: Bulutsuzluk Özlemi Uçtu Uçtu (1989), Kesmeşeker Dipten ve Derinden (1991), Yaşar Kurt Sokak Şarkıları (1994), Şebnem Ferah Kadın (1996), Teoman Teoman (1997), Pentagram Anatolia (1997), Mavi Sakal Kan Kokusu (1998), Kurban (1999) ve Duman Eski Köprünün Altında (1999).

Bu liste hangi kaynaklara dayanıyor?

Blue Jean dergisinin 2007 tarihli en iyi 30 Türk rock albümü listesi, Wannart’ın 2022 tarihli 2000’ler derlemesi ve grup/albüm tarihleri için Vikipedi maddeleri. Hangi albümün hangi kayıttan geldiği yazının yöntem bölümünde açıklandı. Bu listede Nekropsi’nin Mi Kubbesi albümü 1996, Uçtu Uçtu ise 1989 yılıyla esas alındı: Vikipedi maddesi ile MusicBrainz kaydı albümü 1989 tarihiyle veriyor, bazı derlemelerde ise 1991 olarak geçiyor.

Kaynaklar

• https://www.garaj.org/haber/19410/turk-rock-tarihinin-en-iyi-30-albumu - Blue Jean dergisinin 2007 tarihli ‘Türk rock tarihinin en iyi 30 albümü’ listesi
• https://konserlist.com/2000lerin-en-iyi-50-turkce-rock-albumu/ - Wannart’ın 2022 tarihli 2000’lerin en iyi 50 Türkçe rock albümü derlemesi
• https://tr.wikipedia.org/wiki/Moğollar_(müzik_grubu) - kuruluş yılı, 1971 albümü ve ödül bilgisi
• https://tr.wikipedia.org/wiki/Duman_(müzik_grubu) - ilk albüm 1999, ikinci albüm 2002
• https://tr.wikipedia.org/wiki/MaNga - kuruluş 2001, ilk albüm 14 Aralık 2004